„Przeszłość, ukochany wróg, nie ma wyczucia czasu. Te bombajskie dni wracają do mnie wyraźnie i gwałtownie, że czasem wyrywają mnie z rzeczywistości i każą zapomnieć o obowiązkach. Jakiś uśmiech, jakaś piosenka i znowu wracam do sennych słonecznych poranków, do jazdy motocyklem po górskiej drodze albo do tego momentu, gdy związany i pobity błagałem los o chwilę przerwy. I kocham każdą minutę, każdą złą czy dobrą chwilę ucieczki czy wybaczenia, każdą minutę życia. Ale przeszłość ma zwyczaj zabierać cię we właściwe miejsce o niewłaściwej porze, a to może spowodować wewnętrzną burzę.”

Cień góry to kontynuacja książki Shantaram. Długo wyczekiwana kontynuacja, na którą ja nie musiałam czekać, ponieważ Shantram czytałam dopiero niedawno. Nie radzę zaczynać od Cienia góry, te książki należy czytać w kolejności. Można się połapać o co chodzi, ale najpierw Shantaram – i jak się spodoba – Cień góry. Mną Shantaram zawładnął, totalnie mnie wciągnął, spędziłam z nim czerwiec (tutaj o moich wrażeniach po Shantaram). Naturalną koleją rzeczy było wzięcie na czytelniczy ruszt kontynuacji. Czy była to strawna lektura? Czy już nie spowodowała przesytu?

„Światem sprzed tygodni, gdy wyruszyłem do Goa, rządziły inne gwiazdy. Osłabiony przywódca, wspomagany przez afgańskich strażników, czternastoletni chłopiec Tarik, marzący o roli władcy zabójców i złodziei, poranne tortury ze słowem „Pakistan”, Lisa, Karla, Randżit – nic już nie było takie samo, nawet miejsca. Byłem zagubiony. I brudny. I pobity. Musiałem znaleźć drogę. Musiałem przestać upadać. Odwróciłem się od posiadłości Sanjaya i odjechałem, rzucając kolejną tratwę nadziei na ten mały ocean czasu, moje życie.”

Cień góry rozpoczyna się dwa lata od wydarzeń zawartych w Shantaram. Główny bohater stracił dwie najważniejsze osoby, którym był Kardirbaj, jego przewodnik duchowy i miłość swojego życia, Karlę. Lin wraca do Bombaju po szmuglerskiej akcji i zastaje Bombaj, który rządzi się już innymi prawami. Jak poradzi sobie Lin? Czy odnajdzie się w tym nowym Bombaju? A co z miłością jego życia? Co ze szczęściem? Co z tęsknotą? Te i inne pytania towarzyszyły mi na początku lektury, później już nie pytałam – czytałam

„Rodzina, dom, skromne słowa, które wznoszą się jak atole podczas trzęsień serca. Strata, samotność, skromne słowa w powodzi samotności. Na wyspie teraźniejszości traciłem Lisę, a wszystko to powodowało jedno imię: Karla. Karla.”

Syta i pełna po Shantaram, Cień góry wchłonęłam jak najlepszy w świecie deser. Smakował wybornie. Podkręcił smak Shantaram i bezsprzecznie była to jedna z najlepszych literackich uczt. Od książki nie sposób mnie było oderwać. Towarzyszyła mi wszędzie, choćby tylko na chwilę ją wyciągnąć i skubnąć trochę, a to pokaźnych rozmiarów pozycja – osiemset stron. Przyzwyczajona do stylu autora czytałam książkę, jakbym spotkała starego, dobrze znanego przyjaciela. I zanim się spostrzegłam spotkanie dobiegło końca. Czy żałuję? Trochę tak, trochę nie. To tak jak z jedzeniem. Obawiam się, że więcej spowodowałoby jednak niestrawność. A tak jest idealnie   Cień góry dopełnił, uzupełnił Shantaram. Czytało się świetnie!

Cień góry

Ale czy wcześniejsze stwierdzenia w moim odczuciu są prawdziwe? O Shantaram było głośno. Wznowienie po iluś tam latach, pełno było tej ksiazki na blogach i pełno było przeróżnych recenzji. Chwalących, zachęcających, które niemal zmuszały do przeczytania, ale również książka została nazwana przefilozofowanym, przegadanym, przemoralizowanym badziewiem. Coś musi być na rzeczy, stwierdziłam. I albo mnie porwie, albo rzucę ją w kąt. Uwielbiam opasłe tomiska, więc ta książka spoglądała na mnie z księgarskiej półki zachęcająco.

„Ukąszenia słońca na dworze odebrałem już sam, pijany wolnością: kolejny przeskoczony mur, kolejna przekroczona granica, kolejny dzień i noc tułaczki i ukrywania się. Uciekłem z więzienia niespełna dwa lata remu, ale życie zbiega polega na ciągłej ucieczce, dzień i noc. I choć nie jest to zupełna wolność, nigdy nią nie będzie, nowość pachnie nadzieją i trwożnym uniesieniem: nowy paszport, nowy kraj, nowe zmarszczki strachu na mojej młodej twarzy, pod szarymi oczami. Stałem na pełnej ludzi ulicy, pod wypaloną niebieską miską bombajskiego nieba, a moje serce było czyste i głodne obietnic jak monsunowy poranek w ogrodach Malabaru.”

Z Shantaram spędziłam czerwiec. I nie żałuję żadnej minuty poświęconej lekturze. Za każdym razem jak ją otwierałam czułam Indie, które niemal wyłaziły ze stron. Przechadzałam się parnymi, dusznymi i kolorowymi uliczkami. Przemierzałam bombajskie slumsy, byłam w więzieniu, walczyłam z Armią Czerwoną w Afganistanie i zakochałam się w kobiecie tajemnicy. Do przygód, które literacko mnie wciągnęły dołączył styl narracji, w który początkowo trudno mi było wejść, ale z każdą przewracaną stroną chciałam więcej i nie mogłam się oderwać. Ciekawa dalszych wydarzeń i przemyśleń brnęłam strona po stronie i… był to czytelniczy raj. Polubiłam kwieciste, barwne opisy, metafory, którymi raczył mnie Gregory David Roberts. Przepadłam z kretesem. Ta łotrzykowska powieść wchłonęła mnie po uszy. A niedługo zabieram się za kontynuację i nie mogę się doczekać.

„Przede wszystkim w Bombaju czuło się wolność – upajającą wolność. Gdziekolwiek spojrzałem, widziałem ten wyzwolony, niezwyciężony charakter i czułem, że reaguję na niego całym sercem. Nawet wybuch wstydu na widok slumsów i ulicznych żebraków rozpłynął się w zrozumieniu, że ci mężczyźni i kobiety także są wolni. Nikt nie przepędzał żebraków z ulicy. Nikt nie wyganiał mieszkańców slumsów. Ich życie było bolesne, ale mogło toczyć się na tych samych ulicach i w tych samych ogrodach co życie bogatych i ważnych. Byli wolni. To miasto było wolne. Pokochałem je.”

Rozumiem zarzuty, ale dla mnie była to wspaniała podróż do Indii, w serce Bombaju, tak egzotycznego i miejscami bliskiego. Była to również podróż w głąb siebie, poszukiwaniu szczęścia, wolności i swojego miejsca w świecie przez człowieka, który uciekł z australijskiego więzienia i utracił swoją rodzinę. Shantaram to książka, którą się pokocha lub nie. Jednak trzeba spróbować i się przekonać. Inaczej możecie przegapić świetną pozycję, która skradnie wasze serce i myśli.

„Znasz różnicę między wiadomością z ostatniej chwili a plotką? Wiadomości powiadamiają o tym, co ktoś zrobił. Plotka – ile miał z tego radochy.”